เจไดคนสุดท้าย ? ลุค สกายวอล์กเกอร์ ? หรือใคร ?
สัปดาห์หน้าสตาร์วอรส์ภาค ๘ เดอะลาสต์เจได จะเข้าแล้ว ตั้งใจว่าปล่อยให้เข้าสักสัปดาห์หรือสองสัปดาห์ก่อนค่อยไปดู รอให้คนคลายความสนใจไปบ้างก่อน
เห็นภาษาไทยใช้คำว่า ปัจฉิมบทแห่งเจได อันนี้งง ทำไมไม่ใช้ชื่อเจไดคนสุดท้าย มันคนละความหมายกับปัจฉิมบทแห่งเจไดโดยสิ้นเชิง หรือว่ามีเนื้อเรื่องแฝงอยู่ในชื่อเรื่อง?
ช่างมันเถอะ ที่จะเขียนนี่คือเกี่ยวกับเจได ใครคือเจไดคนสุดท้าย เรื่องนี้แฟนสตาร์วอรส์เดากันสนุกสนาน จะหมายถึง เรย์ หรือ ไคโล เรน หรือว่า ลุค สกายวอล์กเกอร์
อันนี้ความเห็นส่วนตัวล้วน ๆ แบบคนยังไม่ได้ดูภาพยนตร์
ถ้าเอาตามวิถีแห่งเจได มีเพียงแค่ลุคเท่านั้นที่ยังคงมีสถานะเจได แม้ว่าในทางทฤษฏีเขาจะไม่ได้เป็นพาดาวันของโอบีวัน เคโนบีหรือว่าโยดา แต่ก็พอจะกล้อมแกล้มบอกว่าเป็นพาดาวันของโยดาก็พอได้ และเมื่อหมดสิ้นโอบีวัน (ตายตั้งแต่ภาค 4 ความหวังใหม่) โยดา และ อนาคิน (ในภาค ๖ การกลับมาของเจได) ก็เหลือแต่ลุค สกายวอล์กเกอร์เพียงคนเดียวที่เป็นเจได
ถ้าไม่มีการเล่นอะไรแปลก ๆ เช่นมีเจไดคนอื่นมีชีวิตหลบซ่อนตัวอยู่
แต่ถ้าคิดตามหลักการของเจไดแล้ว เจไดคนสุดท้ายที่แท้จริงคือโยดา ปรมาจารย์เจไดผู้ล่วงลับ ส่วนอนาคิน (หรือดาร์ธเวเดอร์) ซึ่งเสียชีวิตหลังโยดาได้สละความเป็นเจไดหันสู่ด้านมืดแล้วไม่ควรนับว่าเป็นเจได
ลุค สกายวอล์กเกอร์ ประกาศว่าตัวเองเป็นเจได แบบนี้ก็ได้ใช่มั้ย? ก็ได้แหละ เพราะอะไรก็เกิดขึ้นได้ทั้งนั้นในภาพยนตร์และจินตนาการ
ตามหลักแล้วคนจะเป็นเจไดได้ ต้องผ่านการคัดเลือกว่ามีแววว่า “พลัง” สถิตอยู่มาตั้งแต่ยังเด็ก (ที่เรียกว่ายังลิง Younglings) ซึ่งจะคัดสรรมาเป็นกลุ่มละ 12 คนเพื่อเรียนรู้การควบคุมพลังร่วมกัน จากนั้นพวกเขาต้องไปดาวอีลัม ที่ตั้งวิหารเจได เพื่อตามหาคริสตัลไคเบอร์มาสร้างดาบแสงของตัวเอง จากนั้นจึงจะได้เลื่อนขั้นเป็นพาดาวัน หรือเด็กฝึกหัดของอัศวินเจไดหรือปรมาจารย์เจได จากนั้นจึงผ่านเข้าสู่สภาเจไดว่าผ่านเป็นเจไดหรือไม่ ถ้าผ่านก็เป็นอัศวินเจได หรือถ้าฝึกฝนแข็งแกร่งต่อไปก็เลื่อนเป็นปรมาจารย์เจไดแบบโยดา
เดิมเจไดเป็นกลุ่มลัทธิอัศวิน แต่ในภาค ๑ และ ๒ เราได้เห็นว่าพวกเขาเปลี่ยนมาเป็นกองกำลังทางทหาร หรือพูดง่าย ๆ ว่าเลือกข้างและเข้ามายุ่งเกี่ยวกับการเมือง พอเกิดสงครามโคลนเกิดขึ้นอัศวินเจไดก็ไม่ต่างจากทหารรับจ้างที่รบเพื่อสมาพันธ์แกแล็กติก ซึ่งต่อมาโดนยึดอำนาจและเปลี่ยนเป็นจักรวรรดิ เราได้เห็นผลลัพธ์ของการเลือกข้างเมื่อท่านวุฒิสมาชิกพาลลาทิน วางแผนซ้อนส่งคำสั่งลับให้ทหารโคลนสังหารอัศวินเจไดจนเกือบหมดสิ้น เหลือเพียงโอบีวันกันโยดาที่รอดมาได้
และวุฒิสมาชิกพาลลาทีนยังสั่งให้อนาคิน สกายวอล์กเกอร์สังหารกลุ่มยังลิงในวิหารเจไดจนหมดสิ้น
อันนี้เป็นฉากที่โฉดร้ายสิ้นดี ฆ่าเด็กไม่มีทางสู้ แต่ในทางการรบเด็กเหล่านี้ล้วนเป็นผู้มีพลัง โตขึ้นคงกลับมาแก้แค้น กำจัดเสียแต่ต้นมือเหมาะสมแล้ว นี่คิดแบบซิธลอร์ดผู้สร้างจักรวรรดิได้สำเร็จ
ตอนนั้นอนาคินก้าวข้ามเจไดไปเป็นซิธ ตามเนื้อหาเหลือเจไดเพียงแค่สองคนคือ โอบีวัน เคโนบี กับ โยดา ซึ่งต่างก็เร้นกายซ่อนตัว แต่โอบีวันก็โดนดาร์ธเวเดอร์สังหารในภาค ๔ จนได้ บางคนอาจจะเถียงว่าไม่ตายโว้ย สลายร่างกลายเป็นพลัง ยังติดต่อพูดคุยกับลุคและโยดาได้อยู่เลย แต่คือโอบีวันออกมาจับดาบแสงสู้ใครไม่ได้แล้วใช่มั้ย นั่นคือตายแหละ อย่าไปคิดมาก
ส่วนโยดา เป็นเจไดคนเดียวที่รู้ (ทั้งในภาพยนตร์ หนังสือ เกมส์) ที่แก่ตาย!! ไม่อยากสปอยล์เลย ในหนังสือส่วนขยาย ลุคก็ไม่ได้แก่ตายนะ ไม่รู้ดิสนีย์จะแก้ไขเรื่องเหมือนที่ทำกับภาค ๗ – ๘ นี่หรือเปล่า
ในภาค ๕ จักรวรรดิโต้กลับ เราได้เห็นว่าโยดาได้สั่งสอนอบรมลุค ดังนั้นพอจะอ้อมแอ้มบอกว่าเขาเป็นพาดาวันของโยดาได้
ตามเนื้อเรื่อง ลุคเป็นบุคคลพิเศษ เหมือนกับอนาคิน บิดาของเขา นั่นคือมีพลังแข็งแกร่ง เราคงต้องเชื่อมั่นว่าปรมาจารย์โยดาไม่พลาด มองออกว่าเขาคือความหวังของเจได
แต่ยังไม่ทันที่ลุคฝึกฝนสำเร็จ เขาต้องรีบออกไปช่วยเลอาและฮาน โซโลก่อน เมื่อช่วยได้และกลับดาวดาโกบาห์อีกครั้ง โยดาก็ใกล้เสียชีวิตแล้ว ได้แต่ฟังคำสั่งเสียว่า “เมื่อจากไป ฉัน, เจไดคนสุดท้าย คุณเป็น ลุค, พลังที่เข้มแข็งส่งผ่านในครอบครัวของคุณ ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไป คุณเรียนรู้”
นี่เหมือนจะเขียนไม่รู้เรื่อง แต่โยดาจะพูดสลับคำในประโยคแบบนี้แหละ นี่พยายามเขียนให้คล้ายที่สุด
โยดาบอกว่าลุคคือเจไดคนสุดท้าย แม้ว่าเขายังฝึกไม่สำเร็จและโยดาไม่มีเวลาเหลือจะฝึกสอนเขาได้อีก (เพราะสิ้นอายุขัยเสียแล้ว)
ดังนั้นต่อให้ ลุค ไม่เคยเป็นยังลิง ไม่เคยหาไคเบอร์คริสตัลเพื่อสร้างดาบแสงของตัวเอง (เขาใช้ดาบแสงของอนาคิน) เขาไม่เคยเป็นพาดาวันอย่างเป็นทางการ แต่อันนี้พอจะอ้างได้ว่าเขาผ่านการฝึกจากโยดา ปรมาจารย์เจไดคนสุดท้าย อาจจะมีสิทธิ์ระดับออกเสียงแทนสภาเจไดในขณะที่ไม่มีสภาเจไดเหลืออยู่แล้วก็ได้ แต่ (อีกครั้ง) ลุคฝึกไม่จบหลักสูตร ไม่เคยผ่านการรับรองจากสภา
ก็มีแค่ลุคเท่านั้นที่เป็นเจได เขาคือเจไดคนสุดท้ายตั้งแต่บัดนั้น เพราะอย่างน้อย โยดา เจได (สมบูรณ์แบบ) ระดับปรมาจารย์คนสุดท้าย (เป็นแกรนด์มาสเตอร์ผู้ผู้นำสภาสูงของเจได) ได้บอกเขาว่าเขาคือเจไดคนสุดท้าย เขาจึงกล้าพูดต่อหน้าจักรพรรดิพาลพาทีนว่า “ผมคือเจได เหมือนที่พ่อผมเคยเป็นมาก่อน”
เท่ซะไม่มีละพ่อคุณ
แต่เรื่องราวของลุคหลังจากล้มจักรวรรดิลงได้ (ความจริงคนล้มจักรวรรดิต้องให้เครดิตอนาคิน สกายวอล์กเกอร์) กลับไม่ชัดเจน มีหลังสือเขียนเสริมเรื่องราว ทำเป็นไทม์ไลน์ว่าเขาเดินทางไปดาวแจ็กคูเพื่อตามหาอะไรบางอย่างที่เกี่ยวพันกับตำนานเจได
จำดาวแจ็กคูได้มั้ย? ดาวที่เรย์อาศัยอยู่ไง ลุคไม่ได้ไปคนเดียว เขามี ลอร์ แซน เทกคา ไปด้วย เราได้เห็นลอร์ แซน เทกคาพูดคุยกับโพ ดาเมรอนบนดาวแจ็กคูตอนต้นภาค 7 อุบัตการณ์แห่งพลัง คนที่ส่งไดร์ฟให้โพเก็บรักษา
ตามเนื้อเรื่องในอุบัติการณ์แห่งพลัง ย้อนความหลังให้ทราบว่าลุคสร้างโรงเรียนเจได ไม่แน่ใจว่าจะตั้งเป็นวิหารเจไดแบบเดิมหรือเปล่า แต่โรงเรียนเจไดก็โดนถล่มราบคาบด้วยฝีมือ เบน โซโล (หรือไคโล เรน) ลูกชายของฮาน โซโลกับเลอา ออการ์นา ทำให้ลุคที่เสียใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นออกเดินทางไปตามหาวิหารเจไดแห่งแรก เพราะรู้สึกผิดที่สอนเบนไม่ได้
และในอุบัติการณ์แห่งพลังก็ทิ้งปริศนาว่า เรย์นิมิตเห็นเหตุการณ์นั้นราวกับอยู่ร่วมด้วยตอนที่เกิดการกวาดล้างโรงเรียนเจได เรย์เกี่ยวข้องอย่างไร
และยังไม่รู้ว่าใน ปัจฉิมบทแห่งเจได จะเฉลยหรือยังว่าสรุปแล้วเรย์เป็นใคร?
แต่โดยส่วนตัว ถ้าจะมีใครเป็นเจไดคนสุดท้าย ก็คงจะเป็นโยดา ที่เสียชีวิตหลังสุดในบรรดาคนที่เป็นเจไดสมบูรณ์แบบครบทุกขั้นตอน